تبلیغات
نوشته های احمد كسروی در زمینه‌ی زبان فارسی - پرسشها و پاسخها درباره‌ی زبان از سال چهارم پیمان - بخش 1
 
نوشته های احمد كسروی در زمینه‌ی زبان فارسی
خدا با ماست
درباره وبلاگ


نوشته های احمد كسروی درباره زبان فارسی - بكوشش حسین یزدانیان
زبان پاك نوشته احمد كسروی
كافنامه نوشته احمد كسروی بكوشش فرهیخت

مدیر وبلاگ : رضا فرهیزش
نویسندگان

پرسش :

كلمه‌ی دوشیزه بسیط است یا مركب و از چه تركیب یافته؟...

دزفول گوشه‌گیر

پاسخ :

دوشیزه امروز را ساده ( بسیط ) است نه سرشته ( مركب ) زیرا از بخش بخش آن معنا در نمی‌آید. ولی بیگمان نخست سرشته بوده كه ما چگونگی را نمی‌دانیم.

پرسش :

فرق كلمه‌ی اتفاق و اتحاد چیست و در فارسی بجای هركدام چه كلمه را باید آورد؟..

   تبریز ـ  تقی جورابچی

پاسخ :

اتفاق در فارسی همداستانی و سخن بركاری نهادن و اتحاد یگانگی و دست یكی كردن است. از اینجا تفاوت آنها با یكدیگر نیز دانسته خواهد شد.

پرسش :

كلمه‌ی دبدبه فارسی است یا عربی و معنی صحیح آن چیست؟.. آیا بمعنی شكوه و جلال درست است؟

    تهران   ا.

پاسخ :

دبدبه برگردانیدن آواز دب دب است كه از كوس برخیزد و اینگونه كلمه‌ها كه از آوازها ساخته می‌شود عربی و فارسی ندارد و در همه‌ی زبانها یكی شمرده می‌شود. دبدبه را نیز هم در عربی و هم در فارسی بكار برده‌اند. در عربی گاهی آن را بمعنی خود كوس می‌گیرند و دبادب جمع می‌بندند اینكه امروز آن را بمعنی شكوه بكار می‌برند درست نیست.

این نمونه‌ایست كه چگونه كلمه‌های فارسی معناهای خود را از دست داده و از چه راه چنین حال پیدا شده. زمانیكه یك نویسنده كلمه‌های فراوانی را بیجهت پشت سر هم آورده مثلاً می‌گوید : « با دبدبه و جلال و شكوه و اعزاز ...» شنونده نیز در بند دانستن معنای درست یكایك كلمه‌ها نبوده از رویهمرفته‌ی آنها معنایی را در دل خود جا می‌دهد و از اینجا كلمه‌ها از نیرو افتاده معنیها تاریك می‌شود و چون تاریك شد بهم درآمیزد.

پرسش :

در شماره‌ی چهارم در گفتگوی از صوفیگری صفحه‌ی 234 سطر 23 بلفظ « پیرزن» برخوردم نیز در همان شماره و جای دیگر در زمینه‌ی پاكخویی صفحه‌ی 229 سطر 5 و 6 « پیره‌زنان و پیره‌مردان» آورده بودید. در صورتی كه در فارسی های تأتیث نداریم و جزو خود كلمه هم نیست بكار بردن آن در اینگونه موارد آیا درست است؟ وانگهی اگر درباره‌ی پیره‌زن درست باشد درباره‌ی پیره‌مرد چگونه خواهد بود؟ آیا نمی‌توانیم پیرزن و پیرمرد و چه عیبی خواهد داشت؟

همچنین عقیده‌ی شما درباره‌ی لفظ (همشیره) چی است و از كجا آمده؟ ما كه همشیر نداریم تا برای زن همشیره بگوییم دلیل چسباندن های تأنیث باین واژه‌ی فارسی چی است و آیا درست است؟

تهران ابراهیم نوشین

پاسخ :

درباره‌ی « پیره‌زن» این اندازه می‌دانیم كه چون در فارسی بیشتر اینست كه نام را پیش از صفت می‌آورند اگر گاهی وارونه‌ی آن را كردند و صفت پیش افتاد می‌توان بر آن « هایی» افزود و این از بهر غدغن (تأكید) است و از پیره‌زن معنای دیگری فهمیده می‌شود.

چگونگی آنكه چنانكه در كافنامه كه در شماره‌های پارسال چاپ نمودیم آورده‌ایم یكی از معناهای هاء یا كاف آنست كه صفت را نام گرداند. بدینسان كه چون كسی یا چیزی با صفتی شناخته گردید دیگر نام آن را نگفته همان صفت را با افزودن هاء بر آخر آن نام او می‌گردانند چنانكه در كلمه‌های سیاهه ، خشكه ، سفیده ، زرده ، و مانند اینها. بیگمان از اینگونه صفت معنی بیشتر فهمیده می‌شود. دو كودك كه شیر از یك پستان خورده‌اند همشیر یكدیگر شمرده می‌شوند و كلمه باین معنی در كتابها دیده شده. و چون دو كودكی كه اینگونه باشند برادر یا خواهر همدیگر پنداشته می‌شوند اینست گاهی برادر یا خواهر را « همشیره» می‌نامیده‌اند و این هاء در آخر آن همان هاء است كه در بالا گفتیم. چون نام را انداخته و صفت را بجای نام آورده‌اند (زیرا بایستی برادرِ همشیر یا خواهرِ همشیر بگویند تنها همشیر گفته‌اند) اینست هاء بر آن افزوده‌اند. هرچه هست معنی برادر یا خواهر برای كلمه‌ی همشیره مجازیست و معنای درست و نخستین آن همانست كه گفتیم اما اینكه امروز همشیره را تنها در خواهر بكار می‌برند غلط بیجاست و گویا از آنجا برخاسته كه كسانی از بس ناآشنایی با زبان فارسی آن را هاء مادینگی كه در زبان عربی هست پنداشته‌اند چنانكه درباره‌ی كلمه‌ی كمینه كه در مرد و زن هر دو می‌آید همان پندار را داشته‌اند و اكنون آن را تنها در زن می‌نویسند.

این گزارش كلمه است در گذشته. امروز ما باید همشیر یا همشیره را در معنی نخستین خود (رضاعی) بكار نبریم. زیرا بآن معنی نیاز داریم و اگر این كلمه را بجای خود برنگردانیم ناگزیر خواهیم بود كلمه‌ای از پیش خود پدید آوریم.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
جمعه 17 خرداد 1398 09:35 ب.ظ

Hi there, I discovered your site by the use of Google at the same time as searching for a similar topic, your web site got here up, it appears to be like great. I have bookmarked it in my google bookmarks.
Hi there, simply become alert to your weblog through Google, and found that it is really informative. I am gonna watch out for brussels. I'll appreciate in case you continue this in future. Numerous people can be benefited out of your writing. Cheers!
شنبه 7 اردیبهشت 1398 04:51 ق.ظ
tens 7000 erectile dysfunction http://viagralim.us tens 7000 erectile dysfunction !
Hi Dear, are you truly visiting this website regularly, if so afterward you will definitely take nice experience.
دوشنبه 2 اردیبهشت 1398 08:37 ق.ظ
常時6.000点以上の高級スーパーコピー腕時計を取揃え。送料、ラッピング、サイズ調整等無料!
شنبه 17 فروردین 1398 08:42 ب.ظ
ブランドコピー品は本物と同じ素材を採用しています、高品質で、激安な値段でお客様にスーパーコピー品をご提供します。
سه شنبه 11 اردیبهشت 1397 03:50 ق.ظ
Hello There. I found your blog using msn. This is a very well written article.

I will make sure to bookmark it and return to read more of your useful info.

Thanks for the post. I'll certainly return.
جمعه 17 آذر 1396 06:35 ق.ظ
I'm not sure exactly why but this blog is loading extremely slow for me.
Is anyone else having this issue or is it a problem on my end?
I'll check back later on and see if the problem still exists.
دوشنبه 5 تیر 1396 03:15 ق.ظ
Hi my loved one! I want to say that this article
is awesome, nice written and include almost
all important infos. I'd like to look more posts like this.
دوشنبه 1 خرداد 1396 08:53 ب.ظ
Right here is the perfect webpage for anybody who wants to find out about this
topic. You understand so much its almost hard to argue with you (not that I actually would want
to…HaHa). You definitely put a fresh spin on a topic
that has been discussed for ages. Wonderful stuff, just excellent!
شنبه 19 فروردین 1396 11:32 ب.ظ
Hello just wanted to give you a quick heads up. The words in your content seem to be running off the screen in Opera.
I'm not sure if this is a formatting issue or something to do with internet browser compatibility but I thought I'd post to
let you know. The style and design look great though! Hope you get the issue solved soon. Kudos
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر