تبلیغات
نوشته های احمد كسروی در زمینه‌ی زبان فارسی - پرسشها و پاسخها درباره‌ی زبان از سال چهارم پیمان - بخش 6
 
نوشته های احمد كسروی در زمینه‌ی زبان فارسی
خدا با ماست
درباره وبلاگ


نوشته های احمد كسروی درباره زبان فارسی - بكوشش حسین یزدانیان
زبان پاك نوشته احمد كسروی
كافنامه نوشته احمد كسروی بكوشش فرهیخت

مدیر وبلاگ : رضا فرهیزش
نویسندگان

***

یادآوری : آقای فخر صمدی از كرمانشاه یادآوری می‌كنند :

در كرمانشاه تاوان را بجای (عوض) (غرامت) یا مثل‌المال استعمال می‌كنند نه جریمه مخصوصاً در دهات كرمانشاه بین اكراد این كلمه به همان معنی خیلی معروفیت دارد.

می‌گوییم : تاوان جز به همان معنی نیست. در آذربایجان نیز بهمین معنی شناخته می‌شود. اگر در نگارشهای ما بمعنی دیگری آمده از روی سهل انگاری بوده كه باید از آن خودداری كنیم. ما بارها نوشتیم كه یكی از راههای درست كردن زبان همین است كه هر كلمه‌ای جز در یك معنای روشنی بكار نرود. در زبان فارسی از این باره رخنه‌ی بزرگی پدید آمده چندان كه بیشتر كلمه‌ها تاریك گردیده كه معنی روشنی از آن دانسته نیست. همان تاوان را در فرهنگها پیدا كنید می‌نویسد : « جرم و جنایت و غرامت و زیان و گناه باشد و بمعنی عوض و بدل هم آمده است». ببینید یك كلمه را به چه تاریكی می‌اندازد؟! یك كلمه چگونه می‌تواند باین همه معنیها درآید؟! نه اینست كه چون كلمه در زبانها تاریك بكار می‌آید فرهنگ نویس نیز معنی درست آن را درنیافته و به همان حال تاریكی بگزارش كشیده؟!. به هرحال از اینگونه یادآوریها بسیار شادانیم و از یادآورندگان خرسند می‌شویم.[1]

پرسش :

1 ـ آرایش و پیرایش هر دو دارای یك معنی هستند یا نه. و اگر دارای یك معنی هستند فرقشان با هم چیست؟

2 ـ اجحاف و اعتساف بمعنی چیست و این دو لغت آیا عربی است یا فارسی و اگر عربی باشد معنی صحیح فارسی كنونی آن چیست؟

3 ـ سماط بمعنی چیست ثانیاً عربیست یا فارسی؟

كردستان ـ  ن. ف



[1] پیمان سال 4 : 562 - 566

پاسخ :

1 ـ درباره‌ی آرایش و پیرایش پارسال نوشته‌ایم كه از هم جدایی دارند. آراستن و پیراستن هر دو از بهر نیك گردانیدن است لیكن آن از راه افزودن چیزهایی و این از راه كاستن چیزهایی. مثلاً كسی كه رنگی یا روغنی بروی خود می‌مالد آن آرایش می‌باشد ولی ستردن مو پیرایش است. اینست پیراستن را همیشه بمعنی پاك كردن می‌آورند : « كشور از بدكرداران پیراست». اینكه كسانی كلمه‌ی « پیرایه» بكار برده‌اند : « پیرایه بست» پایه‌ی درستی ندارد.

2 ـ اجحاف و اعتساف هر دو عربی است. آن یكی بمعنی بیدادگری بر زیردست و دستورهای بیرون از اندازه‌ی توانایی دادن و این یكی بمعنی كنار رفتن از راه می‌باشد.

3 ـ سماط گویا عربیست و معنی آن رده ( صف ) است.

    پرسش :

برزگر به چه معنی است آیا صحیح آن بذرگر نیست كه از بذر باشد بمعنی تخم؟..

خراسان  ا. ح.

پاسخ :

بذر بمعنی تخم عربیست و كلمه‌ی برزگر از كلمه‌های فارسی بسیار كهن می‌باشد و اگر ریشه‌ی آنرا بخواهیم از « ورز» بمعنی كوشش است و اینست در پهلوی آنرا « ورزگر» می‌گفته‌اند.

 

پرسش :

آیا صراط در عربی بمعنی پل آمده است؟... می‌گویند در اصل فارسی بوده معرب ساخته‌اند تفصیل آن چیست؟.

نیشابور  ـ  احمد

پاسخ :

صراط در زبان عربی بمعنی راه است و در همه جا جز بآن معنی نیآمده و من در جایی صراط بمعنی پل در یاد ندارم. شاید شما داستان « پل چنرت» را كه در پاره‌ای از كتابهای كهن زردشتی آورده شده شنیده‌اید. بدینسان كه پلی بر روی دوزخ باریكتر از مو و تیزتر از تیغ است كه باید همگی از آن بگذرند تا ببهشت برسند و نام آن چنرت می‌باشد كه همان را « صراط»  گردانیده‌اند و در كتابهای فارسی و عربی نیز نوشته‌اند. گویا این صراط را گفته‌اند بمعنی پل و خود معرب از فارسی است. لیكن این یك افسانه‌ی عامیانه است و ارج چندانی ندارد تا گفته شود صراط در عربی بمعنی پل آمده است[1].



[1] پیمان سال 4 : 626 627.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
جمعه 13 مرداد 1396 10:00 ب.ظ
Hi there to every , because I am really keen of reading this web site's post to be
updated regularly. It consists of pleasant material.
شنبه 19 فروردین 1396 12:52 ب.ظ
Appreciate this post. Let me try it out.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر