تبلیغات
نوشته های احمد كسروی در زمینه‌ی زبان فارسی - درباره‌ی زبان -2-
 
نوشته های احمد كسروی در زمینه‌ی زبان فارسی
خدا با ماست
درباره وبلاگ


نوشته های احمد كسروی درباره زبان فارسی - بكوشش حسین یزدانیان
زبان پاك نوشته احمد كسروی
كافنامه نوشته احمد كسروی بكوشش فرهیخت

مدیر وبلاگ : رضا فرهیزش
نویسندگان
چهارشنبه 25 اردیبهشت 1392 :: نویسنده : رضا فرهیزش

چنانكه خوانندگان می‌دانند پیمان از روزی كه پیدا شده بزبان فارسی دلبستگی نشان داده و در پیرامون درست گردانیدن و پیراستن آن كوششهای پیاپی كرده. همیشه در این باره پرسشها شده و هواخواهان مهنامه این دلبستگی و كوشش ما را بزبان چندان ارجدار كه پیمان بآن پردازد نشناخته و زبان بخرده‌گیری باز كرده‌اند. ولی ما ناگزیر از چنان كاری بوده‌ایم. زیرا ما برای پیش بردن كار خود بزبان نیاز بسیار داشتیم و می‌داریم و چون زبان آلوده بیماری كه می‌بود خواست ما را انجام نتوانستی داد چاره نداشتیم جز آنكه خود به پیراستن زبان برخیزیم و در میان كوششهای خود گام بگام در آن راه نیز پیش رویم ، و خشنودیم ما همینكه باین كار برخاستیم آرزوی درست گردانیدن زبان كه از سالهای بسیار پیش در دلها پدید آمده بود نیرو گرفت و رویه‌ی یك جنبشی پیدا كرد و نتیجه آن شد كه تكانی بمردم داد.

این پیشامد بسود ما بود. زیرا زبان پیمان را از بیگانگی بیرون آورد و جلو زباندرازیهایی را كه از این راه می‌شد گرفت ، ولی باید گفت نتیجه‌ای كه خواسته می‌شد بدست نیآمد. زیرا كسانی كه پا بمیان گزاردند خواستی را كه بود درنیافتند و آنگاه راه را نشناختند. انبوهی چنین پنداشته‌اند كه عیب زبان فارسی تنها آمیخته بودن كلمه‌های بیگانه است و اینست در كوشش بچاره‌ی عیبها هم تنها باین بس می‌كنند كه كلمه‌های عربی یا اروپایی را برداشته بجای آن یك كلمه‌ای از فرهنگها پیدا كرده و بنام آنكه فارسی است بكار برند. در جاییكه عیب زبان تنها آن نبود و آشفتگیهای دیگری در آن پیدا شده بود و این بود در چاره كردن هم بایستی تنها به بیرون كردن كلمه‌های بیگانه بس نشود و بآشفتگیهای دیگر نیز پرداخته و بچاره‌ی آنها كوشیده شود. برای آنكه خواستمان از این سخن روشن گردد بیك مثلی بس می‌كنیم :

اینكه ما می‌گفتیم ( و كنون هم می‌گوییم ) باید از كلمه‌های بیگانه پرهیز جست و آنها را بكار نبرد این پرهیز كردن از روی دشمنی با آن كلمه‌ها یا از راه یك هوسی نبود بلكه یك چیزهایی ما را باین سخن وامی‌داشت و نتیجه‌هایی را از آن كار در پیش چشم می‌داشتیم. یكی از انگیزه‌های این سخن آنست كه ما چون یك كلمه‌ی بیگانه را بیآوریم در پدید آوردن كلمه‌های دیگر از آن دچار دشواری خواهیم گردید ولی در كلمه‌ی خودی آن دشواریها نیست.

مثلاً كلمه « فرهیدن» را كه بجای « وحی» عربی می‌آوریم نه برای آنست كه با آن كلمه‌ی عربی كینه در میانست بلكه از اینرویست كه ما توانیم از « فرهیدن» كلمه‌های بسیار دیگری همچون « فرهش» و « فرهنده» و « فرهیده» و « بفرهید» و بسیار مانند اینها را بیآوریم ولی از « وحی» اینها نشدنیست.

یك انگیزه‌ی دیگر اینكه نامهایی كه از خود زبان درست شود مردم معنای آنرا نیز فهمند و آنگاه آنرا درست بزبان رانند. مثلاً ما چون نام آن افزار را دوربین گزارده‌ایم هر شنونده معنی آنرا فهمیده و داند كه دوربین چیست و نیاز به پرسش پیدا نكند ولی اگر آنرا « نظاره» بنامیم مردم معنایش را نفهمند و آنگاه كلمه را بغلط روان كنند.

انگیزه‌های دیگر نیز هست ولی بهمینها بس می‌كنیم و خواستمان اینست كه ما اگر بیرون كردن كلمه‌های بیگانه را می‌خواستیم از روی این اندیشه‌ها و مانند اینها بود. ولی كسانی كه امروز بمیان افتاده‌اند بیكبار از اینها ناآگاهند و بهمین بس می‌كنند كه این را برداشته و آنرا بگزارند. مثلاً كسانیكه بجای « كلمه»‌ی عربی « واژه» را كه از برهان قاطع برداشته‌اند بكار می‌برند شما بپرسید چسودی از آن می‌خواهند؟!.. آیا چه جدایی میانه‌ی كلمه و واژه می‌پندارند؟!. از آنسوی اگر راستی را بخواهیم « واژه» هم فارسی نیست. زیرا گذشته از آنكه در هیچ جا بكار نرفته و كسی از آن آگاه نبوده و تنها در فرهنگها دیده می‌شود چنانكه از برهان قاطع پیداست كلمه آرامی است و از شمار« هزوارش» می‌باشد. نویسنده‌ی برهان قاطع كه هزوارشهای پهلوی را در هندوستان از موبدان زردشتی شنیده بوده در فرهنگ خود می‌آورد و این هم از آنهاست. هرچه هست شما جدایی میانه‌ی « كلمه» و « واژه» نتوانید یافت و از این عوض كردن سودی در دست نخواهد بود جز اینكه واژه چون تازه است تا دیری مردم آنرا نخواهند فهمید.

از اینرو ما ناگزیر بودیم باین كوششها امید نبسته و رشته‌ی كوششهای خود را در این باره از دست ندهیم و چنانكه خوانندگان آگاهند در این كوششها تنها بعوض گردانیدن كلمه‌ها بس نكردیم و قاعده‌هایی یكی پس از دیگری گزارده و پیشرفت دادیم. بهترین نمونه داستان گونه‌های سیزده‌گانه‌ی گذشته و چهارگانه‌ی اكنون است كه بیكبار از میان رفته بود و ما گذشته از آنكه معنیهای آنها را بازنمودیم و روشن گردانیدیم در نوشته‌های خود همه‌ی آنها را بكار بردیم. و آنگاه درِ دیگری برای جدایی گزاردن در میان كلمه‌های نزدیك بهم باز كرده و یكرشته از آنها را روشن گردانیدیم.

یگانه راه درست گردانیدن زبان اینست و بس و از كوششهای هوسبازانه‌ی دیگران جز بهم خوردن زبان نتیجه‌ی دیگری بدست نخواهد آمد. و چنانكه خوانندگان می‌دانند ما امسال هم آن رشته را دنبال كرده بر آن بودیم گامهای دیگر در این راه برداریم. ولی چیزهایی ما را باین وامی‌دارد كه كنون را رشته‌ی آن كوشش را رها كنیم ، و امسال دیگر به پیشرفتی در راه زبان برنخیزیم.

یكی از آن انگیزه‌ها اینست كه زبان مهنامه كه تا باینجا رسیده باری یك سال بهمین حال بایستد و برای خوانندگان فهمیدن آن سخت نباشد. بویژه كه بسیاری از ایشان تازه با پیمان آشنا شده‌اند و فهمیدن زبان كنونی بآنان سخت است چه رسد بآنكه گامهای دیگری بسوی پیش برداشته شود.

دیگری اینكه هر چیز تازه‌ای كه پیش آید هوسبازان و خودنمایان آن را میدانی برای خود گیرند. و تا دیرزمانی جلوگیری از ایشان دشوار است ولی چون زمانی بگذرد و هوسها فرونشیند خود رها كرده پی كارهای دیگری روند. داستان زبان نیز كنون میدانی برای هوسبازیها و خودنماییها شده و ما می‌بینیم از كوششهایی كه در این راه می‌كنیم بیش از همه آن هوسمندان سود می‌جویند و نوشته‌های ما را سرمایه گرفته با دستبردهایی كه خائنانه می‌نمایند رنگ دیگری بآنها داده و كار خود را پیش می‌برند و این كار از هر باره ناستوده است و آنچه ما را رنجیده می‌گرداند آنست كه با هوسبازیهای خود اندیشه‌ها را آشفته گردانیده و رنجهای ما را هدر می‌سازند. از اینرو هم بهتر می‌دانیم كه دیگر این رشته را دنبال نكنیم تا اینان آنچه كردنی هستند بكنند و هوسهای خود را فرونشانند و با لغزشهای بسیاری كه ناگزیر دچار خواهند بود جایگاه خود را بمردم نشان دهند و آن زمان خواهد بود كه ما خواهیم توانست دوباره این رشته را دنبال كنیم و با گزاردن قاعده‌های استواری نتیجه‌ای را كه می‌خواهیم بدست آوریم و برای آنكه خوانندگان از چگونگی آگاه باشند این را در اینجا می‌نویسم[1].



[1] پیمان سال ششم : 243 - 246





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 18 مرداد 1396 05:06 ب.ظ
Attractive section of content. I just stumbled upon your
website and in accession capital to assert that I acquire
in fact enjoyed account your blog posts. Anyway I will be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently rapidly.
پنجشنبه 31 فروردین 1396 11:46 ب.ظ
It's a shame you don't have a donate button! I'd definitely donate to this excellent blog!

I suppose for now i'll settle for book-marking and adding your RSS feed to my Google account.
I look forward to fresh updates and will talk about this site with my Facebook group.

Chat soon!
یکشنبه 20 فروردین 1396 12:55 ق.ظ
I was suggested this website by my cousin. I am not sure
whether this post is written by him as no one else know such detailed about my trouble.

You're incredible! Thanks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر