تبلیغات
نوشته های احمد كسروی در زمینه‌ی زبان فارسی - زبان دوم چسان باید بود؟.
 
نوشته های احمد كسروی در زمینه‌ی زبان فارسی
خدا با ماست
درباره وبلاگ


نوشته های احمد كسروی درباره زبان فارسی - بكوشش حسین یزدانیان
زبان پاك نوشته احمد كسروی
كافنامه نوشته احمد كسروی بكوشش فرهیخت

مدیر وبلاگ : رضا فرهیزش
نویسندگان
سه شنبه 2 مهر 1392 :: نویسنده : رضا فرهیزش

دو هفته پیش در روزنامه‌ها در میان خبرهای تلگرافی دیده شد كه در لندن كه اكنون تیره‌های گوناگونی از یونانی و فرانسه‌ای و چك و نروژی و هلندی و دیگران گرد هستند گفتگویی رفته كه زبان انگلیسی زبان دوم (زبان بین الملل) باشد. ولی كمیسیونی كه برای این گفتگو برپا گردیده آن زبان را شاینده‌ی این كار ندانسته. چون برخی كسان معنی این خبر را نیك نفهمیده در شگفت می‌باشند كه چگونه انگلیسی كه از توانگرترین زبانها می‌باشد و امروز كمتر زبانی باندازه‌ی آن در جهان پراكنده است شاینده نیست كه زبان دوم (زبان بین الملل) باشد و در این باره از ما پرسشهایی كرده‌اند اینست در اینجا در آن باره بگفتگو می‌پردازیم :

بیش از همه این خبر می‌رساند كه سران توده‌های اروپایی (از پادشاهان و نخست وزیران و وزیـران و سرلشگـران و دیگـران) كه در نتیجـه‌ی پیشامـدها در لنـدن در یكجا هستند و بارهـا فراهـم می‌نشینند و بگفتگو می‌پردازند به بودن یك زبان دوم نیاز می‌بینند. باین معنی این مردان سیاسی آنچه را كه دانشمندان و نیكخواهان جهان از صد سال پیش دریافته و درباره‌اش بكوششهایی برخاسته‌اند راست دانسته در كوشش پیروی از ایشان كرده‌اند.

چنانكه گفته‌ایم نیاز مردمان جهان بیك زبان همگان یك چیز روشنیست و هرچه كه بهمبستگی توده‌ها با یكدیگر بیشتر می‌گردد و آمد و شد در میان ایشان فزونتر می‌باشد این نیاز بهتر و بیشتر فهمیده می‌شود ، و ما برآنیم كه پس از جنگ یكی از چیزهایی كه نیك دنبال خواهد شد همین داستانست.

مثلاً یكی از چیزهایی كه برای پس از جنگ باندیشه گرفته شده ، بودن یك انجمن بزرگی ، (همچون جامعه‌ی اتفاق ملل) می‌باشد كه نمایندگان دولتها در آن گرد آیند و در پیرامون آینده‌ی دولتها و كشورها و مرزهای ایشان بگفتگو پردازند ، و ناگفته پیداست كه در آن انجمن نخست چیزی كه نیاز خواهد افتاد بودن یك زبانیست كه همه‌ی نمایندگان ، از انگلیسی و فرانسه‌ای و حبشی و چینی و مصری و ایرانی و روسی و ایتالیایی و اسپانیایی و سوئدی و نروژی و دیگران ، بفهمند و سخن توانند گفت. چون در این باره تاكنون سخن بسیاری رانده شده من بیش از آن بآن نمی‌پردازم.

دوم راستست انگلیسی زبان بسیار توانگریست. در مهنامه‌ی « روزگار نو» كه در لندن بفارسی چاپ می‌شد می‌نویسد در آن زبان پانصدهزار واژه می‌باشد. گفته می‌شود در دیكسیونرهای بزرگ ویبستر چهار صد و پنجاه هزار كلمه گرد آورده شده.

درباره‌ی این دیكسیونر مرا داستانی هست كه بجاست در اینجا بنویسم : در جنگ جهانگیر گذشته هنگامی كه سپاه عثمانی بآذربایجان درآمده بتبریز نزدیك می‌شد انگلیسها و آمریكاییها و دیگـران با شتاب از شهر بیرون می‌رفتند. برخی از اینان فرصتی برای فروختن كتابهاشان نیافته همه را در یكجا به سمساران واگزارده بودند و آنان در بازار ریخته با ترازو و سنگ ، منی هشت ریال بفروش می‌رسانیدند. من از میان آنها یك دیكسیونر ویبستر جدا كردم و چون بترازو نهادند درست یكمن (هزار مثقال) درآمد ، كه یكی از آشنایان كه همراه می‌بود بشوخی پرداخته گفت : این گذشته از آنكه كتابست سنگ ترازو نیز هست و می‌توان با آن چیزهایی كشید.

باری انگلیسی و عربی از توانگرترین زبانها بشمار است و هر یكی پانصد هزار بیش یا كم واژه می‌دارد. چیزی كه هست فزونی واژه‌ها نیكی یك زبان نبوده بدی آنست. در یك زبان واژه‌ها باید بیش از اندازه‌ی نیاز نباشد و هر كسی نتواند برای یك معنی ، هر زمان واژه‌ی دیگری آورد. فزونی واژه‌ها برای بازی كردن با سخن ، و قافیه بافتن و سجع ساختن نیكست. ولی برای معنی فهمانیدن نیك نیست.

بارها گفته‌ایم : زبان باید همچون آیینه باشد. در آیینه آن بهتر كه صاف باشد و خود در میانه پدیدار نباشد. زبان نیز چنان باید بود كه خود در میانه پدیدار نباشد و شنونده یكسر با معنیها روبرو گردد. زبانی كه واژه‌های فزونی می‌دارد چنین نتواند بود.

پیداست كه كسانی كه گفته‌اند انگلیسی زبان دوم نتواند بود از دانشمندان بوده‌اند و این آكها را می‌دانسته‌اند. برای اینكه یك زبان زبان دوم (یا زبان بین المللی) باشد چند چیز شرطست :

1- ریشه‌ها هرچه كمتر باشد كه یاد گرفتنش و در یاد داشتنش دشوار نباشد.

2- قاعده‌هایش (دستورش) هرچه ساده‌تر و بسامانتر باشد كه آسان یاد گرفته شود و آسان بكار رود.

3- بجای فزونی واژه ، میدان گردش آن پهناورتر باشد كه بتوان از هر ریشه‌ای جداشده‌های بسیاری آورد و بتوان هر گونه معنای نوینی را بآسانی فهمانید.

با این شرطهاست كه یك زبان [زبان] همـگان تواند بود. از اینجاست در قرن گذشته دانشمندان از جستجـوها و گفتگوهای خود این نتیجه را گرفته بودند كه باید زبانی برای دوم بودن ساخت و پدید آورد (زیرا هیچ یكی از زبانهای جهان را دارای این شرطها نمی‌یافتند) و كسانی از ایشان زبانهایی ساخته بودند كه یكی از آنها اسپرانتو می‌بود. ولی ما در یكی از شماره‌های پیش نوشته بودیم كه زبانهای ساخته نیز ، چون پشتیبان نیرومندی برای خود پیدا نمی‌كند پیش نمی‌رود.

باید زبان دوم با یك رشته اندیشه‌های بزرگی برای جهان توأم گردد تا مایه‌ی پیشرفت آن باشد.

این گفتگوها كه در لندن رفته نتیجه‌ی دیگری را برای ما در بر می‌دارد و آن اینكه ایرانیان بدانند كه آسانی و سادگی زبان و بسامان بودن آن تا چه اندازه سودمند است و بكوششهایی كه ما درباره‌ی پیراستن و آراستن زبان فارسی و بسامان و آسان گردانیدن آن بكار می‌بریم خرده نگیرند[1].



[1] پرچم هفتگی شماره‌ی 5 : 4





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دوشنبه 1 خرداد 1396 07:18 ق.ظ
Thanks designed for sharing such a pleasant opinion, post is fastidious, thats why
i have read it entirely
دوشنبه 28 فروردین 1396 02:40 ق.ظ
My brother suggested I might like this blog. He was totally right.
This post truly made my day. You cann't imagine just how
much time I had spent for this info! Thanks!
چهارشنبه 23 فروردین 1396 08:09 ب.ظ
Hey there! Would you mind if I share your blog with my zynga group?
There's a lot of people that I think would really appreciate your content.
Please let me know. Thanks
شنبه 19 فروردین 1396 08:25 ب.ظ
Tremendous things here. I'm very satisfied to peer your post.
Thank you so much and I am having a look forward
to contact you. Will you please drop me a mail?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر